Wie is er bang voor Henk Westbroek? (Vrij Nederland)

een Rabiate Politicus door Leonard Ornstein.

De popmuziekant heeft een hekel aan troetelturken en fundamentalistischemohammedanen. En aan politici. Zakkenvullers zijn het, talentloze mislukkingen. Hij maakt het van dichtbij mee als fractieleider van Leefbaar
Utrecht, de grootste partij in de Utrechtse gemeenteraad. Toch wil Westbroek burgemeester van de Domstad worden.

Who is afraid of Henk Westbroek?
Overal waar Henk Westbroek komt, maakt hij goede vrienden en bittere vijanden. Op het popfestijn ‘De Heeren van Amstel’ in Ahoy’ loopt beginJanuari het puikje van de Nederlandse popwereld rond. De muzikantentieren over de kwaliteit van de geluidsweergave.Westbroek komt in actie, loopt van kleedkamer naar kleedkamer, sjouwt van de ene artiest naar de andere. ‘Jongens. Het was hier echt een ramp. We zetten onze reputatie niet op het spel voor de een of andere bierbrouwerij.’ Normaal, De Kast, Ilse DeLange en Blof, allemaal vinden ze het prachtig. Westbroek durft het maar te zeggen. Geen van de artiesten gaat zo tekeer tegen het management als hij. Hij vervloekt ze, geeft de bazen in Ahoy de
volle laag. De kleine ‘godfather’ krijgt applaus.

Ilse DeLange, de populaire countryzangeres, over de popster: ‘Henk Westbroek is een eerlijk mens. Hij komt oprecht voor zijn mening uit. Hij is het tegendeel van hypocriet.’ Syb van der Ploeg van De Kast noemt Westbroek ‘een beste vent’. Al was het alleen maar omdat Westbroek als presentator van Radio 3 De Kast al draaide voordat de groep beroemd was. Anouk is zeer op Henk Westbroek gesteld. Ze wil -sterallures zijn haar inmiddels niet vreemd- met geen enkele andere popartiest op één foto. ‘Okay’, zegt ze royaal, ‘voor Henk maak ik een uitzondering.’

Maar Westbroek heeft niet alleen bewonderaars. Met Henk Temming, ooit Westbroeks boezemvriend en maatje uit Het Goede Doel, is hij al vijftien jaar gebrouilleerd. ‘Hij is een hofnar die tot koning is gekroond. Westbroek is al zijn hele leven bezig rekeningen met mensen te vereffenen. Ik zeg niet dat hij een leugenaar is, maar Westbroek speelt met de waarheid. Hij is de meest onzekere mens die ik ooit ben tegengekomen. Ik noem Westbroek een mimofant. Hij is gevoelig als mimosa, maar walst als een olifant over andere mensen heen. Zijn probleem is dat hij in zijn eigen imago is gaan geloven. En iedereen denkt dat hij erg intelligent is. Maar hij is niet slim, hij is snel.’

-Is Henk Westbroek intelligent?
Broos Schnetz, partijvoorzitter van Leefbaar Utrecht, vriend en Westbroeks zakenpartner, vindt van wel. ‘Henk Westbroek is een van de slimste mensen die ik ken.’ Volgens Schnetz handelt Westbroek sterk vanuit zijn gevoel. ‘Hij is zeer duidelijk. Je weet altijd wat je aan hem hebt.’

Jos Lemaier, fractievoorzitter van D66, wil niets meer met Westbroek te maken hebben. ‘Hij vergeleek mij met Joseph Goebbels. Schandalig, in één woord schandalig! Westbroek is een nare man, een uiterst nare man, een cynisch
mens. Hij is een ontzettende populist. Ik praat niet meer met die man.’Westbroek op zijn beurt is woest op Lemaier. Driftig: ‘Ik laat me door die krullenjongen van Lemaier niet de maat nemen. Hij mag nog niet eens mijn schoenen poetsen. Hij heeft vroeger op school niet goed opgelet. Hij is een loser die zich beter uit de politiek kan terugtrekken. Hij heeft geroepen dat Leefbaar Utrecht de ‘kankertyfus kan krijgen’. Wat mij betreft kan de heer Lamaier een acute dwarslaesie krijgen. Maar dan wel eentje onder het middenrif. Nou ja, dat gaat wat te ver. Maar als we gaan schelden dan kan ik het ook!’

Een jaar nu is Henk Westbroek (46) lid van de Utrechtse gemeenteraad voor de partij Leefbaar Utrecht. Hij kwam stormachtig binnen; in één klap veroverde hij negen zetels. Daarmee werd zijn raadsfractie meteen de grootste in de
Domstad. Vijftienduizend Utrechters stemden op Henk Westbroek. Daarmee zou hij al bijna in de Tweede Kamer zijn gekomen.

Niet lang daarna scoorde hij als popartiest met ‘Zelfs je naam is mooi’ een absolute tophit. Al vierendertig weken staat hij hoog in de Mega Top 100, 75.000 singletjes vlogen over de toonbank. De kassa in huize Westbroek rinkelt. De fiscus, zo laat hij pontificaal zien, heeft zijn brutosalaris dit jaar op 298.546 gulden geschat. ‘Iets te hoog’, lacht Westbroek. Daarnaast is hij mede-uitbater van het Utrechtse rockcafé ‘Stairway to heaven’. En dan doet hij er ook nog even vier keer per week een programma op Radio 3 bij. De amateurpoliticus/ artiest/ ondernemer wil omstreden zijn. Dat is voor Westbroek een doel op zich. ‘Iedereen in de politiek wil aardig gevonden worden. Wij hebben in de fractie van Leefbaar Utrecht ook zulke lui. Maar de klootzakfactor in de politiek moet terug! Wij hebben Yet van den Berg. Een felle dame, gewoon een kuttenkoppie. Zeggen sommige in onze fractie: ‘Doe toch rustig aan, straks moeten we verantwoordelijkheid dragen.’ Fout! Fout!
Ik hoef ook helemaal niet door raadsleden van het CDA gezoend te worden op de nieuwjaarsreceptie! Bluh. We gaan al die recepties ook niet af! Dat is weggegooid geld. Het moderne ‘netwerken’ is de methode van ‘jij matst mij, ik mats jou’. Ik mats dus helemaal niemand.’

Voortdurend fluisteren mensen hem in de oren dat domme en riskante uitspraken hem stemmen kosten. Kan Westbroek niks schelen. Integendeel, hij denkt dat het juist stemmen oplevert. ‘Ik rook ook rustig een wietje’, zegt hij triomfantelijk. Dat is in huize Westbroek dan ook goed te ruiken.

Op 30 april komt Koningin Beatrix naar Utrecht. Het hof is gewaarschuwd: de fractievoorzitter van Leefbaar Utrecht zal geen acte de présence geven. Westbroek: ‘Iedereen in deze stad juicht. Als republikein zeg ik: majesteit, op 30 april kunt u beter naar Soesterberg gaan.’ Hij kan razend worden als uitgerekend politici van PvdA en GroenLinks hem ‘off the record’ adviseren op Koninginnedag wel bij de ontvangsten aanwezig te zijn. ‘Ze zullen zich op kosten van de gemeenschap wel weer vol laten lopen. Ik doe daar niet aan mee.’

Hij haat politieke volgzaamheid. ‘Het is het vieste wat er is. De gemeentepolitiek is een proeftuin voor een landelijke politieke carrière. De VVD heeft hier ook zo’n politiek-correcte wethouder, Van Zanen. Ik heb die man nog nooit op een oorspronkelijke gedachte kunnen betrappen. Want als hij iets zegt wat afwijkt, dan is het gebeurd met zijn Haagse loopbaan. Zo’n Van Zanen heeft niet eens door dat de top van de VVD politieke vivisectie op hem pleegt.’
De gemeenteraad van vijfenveertig personen mag wat hem betreft worden teruggebracht naar vijftien leden. ‘De rest is toch maar stemvee.’

-Heeft Leefbaar Utrecht het afgelopen jaar succes gehad?
‘Leefbaar Utrecht heeft het afgelopen jaar totaal helemaal niets bereikt. Alles wat we voorstellen, stemmen de andere partijen af.’ Maar daar zullen de andere partijen nog spijt van krijgen. ‘Wie leefbaar Utrecht ook schade berokkent, is het hoofd van de afdeling voorlichting, de heer Brackel. Hij is als het ‘hoofd propagande’ schuldig. Brackel heeft een mentaliteit die in de jaren dertig en veertig niet zou hebben misstaan. Hij zei tegen me: ‘Ik zorg dat jij als politicus sneuvelt.”

Westbroek houdt van politieke waaghalzerij. De andere partijen zouden dat ook meer moeten doen. Hij steekt de loftrompet over Lennart Booy en Erik van Bruggen, de nieuwe kandidaat-voorzitter van de PvdA. De PvdA heeft een paar doortastende jongens nodig. Westbroek: ‘Ze vertrouwden me toe dat de afdeling Utrecht van de PvdA bestaat ui een stelletje incompetente carrièrezoekers. Ik heb er vreselijk om gelachen. Vervolgens hebben ze mijn partij Leefbaar Utrecht bij de raadsverkiezingen van adviezen voorzien. Prachtig duo: ik hoop dat de PvdA hen kiest.’

Hij haat hypocrisie. Twintig jaar geleden was drs. Westbroek, na zijn studie sociologie, wetenschappelijk medewerker aan de universiteit. ‘Ik deed promotieonderzoek naar de AJC, de jeugdbeweging van de SDAP. De oorlog kwam als een geschenk uit de hemel voor de in verval rakende AJC, die zich van de Duitsers moest opheffen. De heroische verhalen die mensen als professor Ger Harmsen over de AJC vertellen, kloppen van geen kant!

Zal ik je nog iets vertellen? Weet je dat Koos Vorrink, de grote leider van de AJC, vier wachters voor zijn tent op de Paasheuvel had? Hij wilde met jonge meiden neuken. Maar hij moest van de SDAP-leiding tegen zichzelf in bescherming worden genomen.’ Westbroek heeft de getuigenverklaringen, die hij op band heeft staan, bij het Instituut voor Sociale Geschiedenis in bewaring moeten geven.

Henk Westbroek stopte in 1976 als wetenschappelijk medewerker. Hij was bijna doctor toen hij op achtentwintigjarige leeftijd koos voor een leven als popmuzikant. Twintig jaar bouwde hij aan het succes.Hij ging begin jaren tachtig bij de VARA werken. Maar hij betwijfelt of hij de omroep trouw moet blijven. In ieder geval zal hij zich niets aantrekken
van het dringende verzoek van de VARA-top om geen onaardige dingen over Paul de Leeuw te zeggen. ‘Het frisse is er bij Paul de Leeuw vanaf. Hij wil door heel Nederland aardig gevonden worden.’

Van huis uit is hij links (‘Ik ben een gewone jongen van de gestampte pot’). Hij stemde vroeger vaak CPN, was actief in het Cambodja-comité en haalde geld op voor Winnie Mandela. Heeft daar inmiddels ‘ontzettende spijt van’ -hij haat politieke correctheid. Hij kan er nu nog wakker van liggen dat hij geld inzamelde voor moordenaars. Roept theatraal: ‘Ik ben een moordenaar. Ik ben een moordenaar. In feite ben ik een moordenaar.’ Hij loopt naar de keuken waar Julia staat, zijn liefje, zoals hij haar consequent noemt. ‘Julia, wij zijn moordenaars, want we hebben geld voor Pol Pot opgehaald.’

Hij zegt zich echt schuldig te voelen. En daarom nooit meer een uitspraak te zullen doen over buitenlandse politiek of internationale solidariteit. Maar Clinton vindt hij een ‘geniale president’. Dat Clinton vreemd is gegaan, moet hij zelf weten. ‘Je dacht toch niet dat Ruud Lubbers ‘m met plassen heeft versleten.’ Eerlijke politici kunnen de slechtste dingen doen. ‘Mij hoor je niet zeggen dat integere mensen deugen. Hitler was een integer man. Hij zei precies waar hij opuit was, maar verder was hij krankzinnig en een weerzienwekkende man.’

Hij verafschuwt Frits Bolkesteins opstelling tegen Nederlandse communisten. ‘Ik haat de politieke biecht: Als er één fout was na de oorlog, dan is het wel Bolkestein. Hij wil mensen dwingen zich politiek te verantwoorden. Ik ben ook een tijdlang communist geweest. Het communisme blijft een heel interessante gedachte. Elke arbeider heeft rechtop een huis met een tuintje!’

Alhoewel Westbroek bij de laatste kamerverkiezingen GroenLinks stemde (‘heb ik alweer spijt van’), is het met links Nederland -zo weet Westbroek- inmiddels heel ‘treurig’ gesteld. ‘Dat de armen en de arbeiders het van Muskens, een katholiek, moeten hebben – dan is de situatie toch wel heel ernstig.’

Met de PvdA is het volgens hem ‘helemaal verkeerd gegaan’ onder Felix Rottenberg.

– Felix Rottenberg is de man die de PvdA uit het dal heeft getrokken.

(lacht venijnig) ‘Jij trapt er ook al in! Hij heeft helemaal niet voor een opleving van de PvdA gezorgd. Dat heeft Wim Kok gedaan. Hij heeft de beginselen van zijn partij verkwanseld en de WAO-maatregelen verdedigd. Schandelijk. Rottenberg is het voorbeeld van de moderne regent. Hij hield er schraplijstjes, dodenlijstjes van zijn vijanden op na. Hij is iemand die
retoriek bedrijft, het prototype van de moderne politicus. Een vreselijk opportunist. Ach ja, hij moet van de politiek eten.’

Dan volgt een woedeuitbarsting. Hij heeft gehoord dat de PvdA-fractie in Utrecht Felix Rottenberg als burgemeester naar voren wil schuiven (een nieuwtje dat fractievoorzitter Spekman later tegenover Vrij Nederland bevestigt: ‘Utrecht zoekt na Opstelten een vernieuwer. Iemand die de knuppel in het hoederhok gooit’). Westbroek, verontwaardigd: ‘Omdat Rottenberg ziek is geworden hoeven ze ons nog niet met hem als burgemeester op te zadelen. Laat de PvdA een WAO-regeling voor haar eigen employés ontwerpen. Rottenberg is een mislukte man. Hij heeft niks met Utrecht. Wij zijn geen stortbak voor mislukt PvdA-talent! Laatst zag ik hem op de televisie als presentator. Ik moest lachen. Die jongen weet alles beter dan zijn gasten, luistert niet. Hij kan maar beter in de grachtengordel blijven wonen. Mocht Rottenberg zich kandideren, dan ben ik namens de Utrechtse bevolking direct tegenkandidaat.’

Als ik Westbroek een week na zijn uithaal tegen Felix Rottenberg opnieuw spreek, kondigt hij aan zich sowiezo op te zullen werpen voor het burgemeesterschap in de Domstad. ‘De lokale partijen zijn een grote politieke macht in dit land. Maar we hebben niet één burgemeester. De grote partijen verdelen alles onder elkaar. Ik stel me bij deze kandidaat voor het
burgemeesterschap van Utrecht.

Hij kan dat makkelijk doen. Want nu Ivo Opstelten naar Rotterdam verhuist, zal Westbroek voorzitter worden van de vertrouwenscommissie. Hij kondigt resoluut aan: ‘Mochten er andere kandidaten uitrollen die mij niet bevallen, dan zal ik als eerste naar de pers gaan lekken. Ik bel Vrij Nederland direct.’

Het zal zeker een gesprek met minister Peper aanvragen om zijn kandidatuur toe te lichten. Hij hoopt dat de minister Utrecht tot proefstation voor de gekozen burgemeester zal maken. Het voorzitterschap van de raad lijkt hem geen enkel probleem. ‘Alleen moet ik nog even een cursusje bestuursrecht volgen. Daar weet ik weinig van.’

Politicus wil hij nooit en te nimmer worden genoemd. ‘Ik wil met die beroepsgroep zo weinig te maken hebben. Politicus is in mijn ogen een scheldwoord. Politici zijn totale opportunisten. De politiek bestaat voor het grootste deel uit talentloze mislukkelingen. Politici respecteren de burgers niet meer. Ze zijn glad, onbetrouwbaar en vullen hun zakken. Zo’n Bolkestein heeft de mensen gewoon in de maling genomen door zich een paar weken na de verkiezingen terug te trekken.’

Westbroek wil ondanks zijn burgemeestersambities, amateurpoliticus zijn en blijven. Onlangs verkocht hij twee van de drie van zijn eigen café’s. ‘Sommige mensen in Utrecht roepen dat ik via de politiek mijn horecabedrijven bevoordeel. Je moet dat soort discussies voorzijn,’ zegt hij monter. Alsof een beroepspoliticus anders had gehandeld.

Hij zal zich zeker in 2002 opnieuw gaan kandideren voor de raad. Een carrière in de Haagse politiek sluit Westbroek vooralsnog volledig uit. Hij verwerpt de veelgehoorde klacht dat hij een populist zou zijn. Mar echt overtuigend klinkt deze moderne Hadje-Me-Maar niet.

De ‘andere partijen hebben ook geprobeerd me voor racist uit te maken. GroenLinksers hebben met die beschuldiging gedreigd. Ze zeiden: ‘Mensen zullen altijd blijven denken: war rook is, is vuur.” Laatst zei ik dat ik naar eenenvijftig procent van de stemmen streef. Toen beschuldigde de lokale pers me ervan een dictator te willen zijn.’

In het cafe – waar hij zich ook als amateurpoliticus regelmatig ophoudt – hoort hij de vreselijkste verhalen over buitenlanders. Hijzelf voorziet ‘gigantische problemen met Marokkaanse jongeren’. ‘Bezoekers van de kroeg
zeiden tegen me: ‘Henk, er is gewoon één oplossing. Een nekschot’. Ik hoor ook: ‘Zet ze op een eiland voor de kust van Schotland.’ Men roept om de meest harde maatregelen en ik kan dat wel begrijpen.’ Toch blijft voor Westbroek de
rechtsstaat -‘waar we zo hard voor gevochten hebben’- heilig. In de kroeg zegt hij tegen zijn achterban dat ‘we van de Chinezen geen last hebben’. ‘Als ik zoiets in het café roep, merk ik dat het een strohalm is waar mensen zich
aan vastklampen.’

Migranten zijn wat hem betreft geen zondebok, maar ook geen heilige koe. ‘Iedereen in de politiek heeft tegenwoordig een troetelturk. GroenLinks in Utrecht heeft er ook zo eentje. Ik versta geen flikker van wat die man zegt. Niemand kan hem volgen. Iedere partij moet tegenwoordig een Turk op de lijst hebben. Jullie een Turk, wij een Turk. Wij als Leefbaar Utrecht hebben ook een Turks fractielid. Maar het is allemaal zo hypocriet. De PvdA had in 1994 een Marokkaan in Utrecht als lijsttrekker, de heer Najib. Die man wilde in 1998 wethouder worden. Mocht niet an de leiding. Dat is nog eens pijnlijk’

Westbroek heeft een enorme aversie tegen fundamentalistische mohemmedanen. Hij walgt ervan dat in Rotterdam het idee leeft om ‘het met een theelepeltje eruit wippen van de clitoris’ in het ziekenfonds te stoppen. ‘Nog een stap
verder en het geselen wordt ook weer gewoon gevonden.’ Maar een populist mogen we hem niet noemen.

Bij hem thuis in Utrecht staan de gouden platen achteloos in een hoekje. Zijn rijk gevulde boekenkast kent de beste schrijvers: van Charles Dickens tot Norman Mailer, van Piet Vroon tot W.F. Hermans. Die laatste is zijn absolute
inspiratiebron bij het schrijven van songteksten. Lenny Bruce, de fameuze provocerende komiek, is een jeugdheld. (Westbroek: ‘Toen hij zichzelf serieus ging nemen, is hij triest geworden’).

Elders in Utrecht heeft hij zolders vol met spullen die hij heeft verzameld. Zijn grote trofee is de beha van Madonna, met echtheidcertificaat. Beneden in zijn woonhuis ligt op de keukentafel een gesigneerde foto van acteur-zanger Chris Zegers: de held van zijn negenjarige dochter Crissie.

Zelf heeft hij zijn vader nooit gekend. ‘Ik zit boordevol frustraties, maar niet over mijn vader. Het interesseert me geen hol uit wiens kwakkie ik kom.’ Op latere leeftijd kwam hij erachter dat hij door de zus van zijn moeder was opgevoed. ‘Op een dag stond een man voor de deur die zich huilend voorstelde als mijn half-broer. Hij zei: ‘Henk, ik ben Fred, je halfbroer.’ Het deed me niks.’ Opeens bleek hij ook nog een halfzus in Florida te hebben. Ze zag het als haar taak Westbroek met moralistische brieven te bestoken. ‘Ik heb die brieven direct teruggestuurd en erbij geschreven ‘geadresseerde woont hier
niet’. Ik heb gelukkig nooit meer iets van haar gehoord.’

Julia is al vijfentwintig jaar zijn ‘liefje’. Maar Isabel Adjani is ‘mooier dan mijn eigen vrouw. Op andere gebieden legt Adjani het tegen Julia af.’

Zijn spraakwaterval lijkt even opgedroogd. ‘Ik ben een heel controversieel mens. Ik weet het. Ik kan heel chagrijnig
zijn. Maar ik ben aan stemmingen onderhevig. Maar ik heb wel alles heel goed op een rijtje. Alleen toen ik overspannen was, was ik zo gek als een deur. Ik schoffeer alleen mensen van wie ik weet dat ze een zekere weerbaarheid
hebben. Henk Westbroek zeikt niet zoals Paul de Leeuw gewone mensen af. Ik zal dat nooit doen. Ik haat het om naar boven te likken en naar beneden te trappen.’

De clown in hem wordt stil. ‘Ik voel me minder ongelukkig dan vroeger. Maar ik voel me niet gelukkig.’ Hij vind het ouder worden niet makkelijk. ‘In de entertainmentwereld nemen ze je na je vijfentwintigste niet meer serieus.’ Hij rukt zijn overhemd open en toont psoriasisplekjes. ‘De tijd dat ik een sekssymbool was, ligt ver achter mij.’

-Wie is Henk Westbroek?
‘Ik kan heel goed acteren. Ik ben artiest, en artiesten zijn nu eenmaal ijdeltuiten. Ik ken het leven. Ik ben als artiest al drie keer uitgerangeerd geweest en ben steeds weer teruggekomen.’ Als ik hem begrijpen wil, moet ik zijn teksten maar eens bestuderen. Op zijn laatste album ‘Westbroek’ hoor ik:

‘Elke keer…
Geloof ik al die mooie woorden weer
elke keer…
voel ik de pijn
Als ze bij nader inzien allemaal gelogen zijn.’

Daar boven in zijn werkkamer zegt hij: ‘Mijn thema in het leven is: voorbij
de horizon lijkt het veel mooier, maar daar valt het ook weer tegen.’

bron: Vrij Nederland, Leonard Ornstein, 30 januari 1999

Reageer hierop