‘Liedjes schrijven is gewoon liegen’ (Spits)

Zanger Henk Westbroek, tevens voormalig politicus en radio-dj, zit 25 jaar ‘in het vak’. Een jubileum dat hij viert met een dubbelalbum Henkwestbroek.nl, met de 32 beste nummers die hij voor zichzelf en voor anderen schreef. Nou ja, zijn beste. “De liedjes die ik zelf het leukst vind zijn doorgaans niet mijn grootste hits.”

Zanger Henk Westbroek, tevens voormalig politicus en radio-dj, zit 25 jaar ‘in het vak’. Een jubileum dat hij viert met een dubbelalbum Henkwestbroek.nl, met de 32 beste nummers die hij voor zichzelf en voor anderen schreef. Nou ja, zijn beste. “De liedjes die ik zelf het leukst vind zijn doorgaans niet mijn grootste hits.”

Met het vieren van zijn zilveren jubileum sluit Henk Westbroek een periode van twee jaar af waarin hij het wat rustiger aan deed. De jaren die eraan voorafgingen hadden hun tol geëist; als voorman van Leefbaar Utrecht beet hij zich stuk op de weerbarstige gemeentepolitiek, terwijl zijn betrokkenheid bij de partij Leefbaar Nederland leidde tot een schorsing als dj bij 3FM én bedreigingen voor hemzelf en zijn gezin. “Ik had er even helemaal genoeg van. Vijf jaar lang was ik nauwelijks thuis geweest, nu heb ik eindelijk eens de broodnodige tijd vrij kunnen maken voor mijn gezin. Een dochter hebben is een stuk leuker als je er ook daadwerkelijk bij bent om haar te zien opgroeien”, vertelt hij. Zelfs zijn favoriete bezigheid, liedjes schrijven, stond even op een laag pitje, maar daar is inmiddels weer verandering in gekomen. Een volgend album is al weer in de maak en komt volgend jaar uit.

Voor het zover is, is er nog de deze week verschenen verzamelaar Henkwestbroek.nl. Eén plaat met eigen solowerk, één met de nummers die hij voor anderen schreef. Met de samenstelling heeft Westbroek zich nauwelijks bemoeid. “Ik heb tegen de platenmaatschappij gezegd: ‘Zet er maar op wat volgens jullie mijn mooiste liedjes zijn’. De liedjes die ik zelf het leukst vind zijn doorgaans niet mijn grootste hits. Mijn eigen favoriet is Jack the Ripper, een soort alternatief scheppingsverhaal: God heeft deze wereld niet geschapen, Welnee dat heeft z’n broer gedaan, Heb ik gehoord van God z’n zuster, En die kan het weten want die heeft erbij gestaan”, citeert hij. “Ik heb het zelfs op single uitgebracht en die is circa nul keer gedraaid op de radio.”

Een mierenneuker noemt hij zichzelf als het op het schrijven van liedjes aankomt, iemand die lang aan zijn teksten sleutelt voor hij er genoegen mee neemt. Dat zouden best meer mensen mogen doen, vindt Westbroek. “Ik hoor zo vaak liedjes waarbij ik denk: ‘Hoe dúrven ze het uit te brengen’, of: ‘Als ze er tien minuten langer over hadden nagedacht, had het nog best wat kunnen worden’. Randy Newman vertelde wel eens dat hij zich doodschaamde voor wat hij schreef, en alles eerst driehonderd keer verbeterde voor hij het aan een ander durfde te laten lezen. Die man heeft dan ook nog nooit een slecht liedje gemaakt. Zelf heb ik dat ook, ik schaam me nog altijd te pletter als ik met een tekst kom.” Wat niet wil zeggen dat hij in zijn nummers zijn diepste persoonlijke gevoelens en ervaringen blootgeeft. “Welnee, je hoeft iets toch niet per se zelf meegemaakt te hebben om erover te schrijven? Een lied over, ik noem maar wat, hoe het is als de atoombom net gevallen is, dat kun je bedenken. Liedjes schrijven is gewoon liegen. Het is ook niet per definitie beter als je uit je eigen ervaringen put, sterker nog, mensen die heel persoonlijk schrijven maken vaak uitermate vervelende liedjes. De meeste mensen maken namelijk nooit een fuck mee.”

Hij vindt het zelf dan ook een stuk leuker om teksten te verzinnen die op een grappige manier volkomen absurd zijn. Westbroek schreef ze al lang vóór hij in 1979 als zanger bij Het Goede Doel zijn eerste stappen in de popmuziek zette, toen hij samen met een pianospelende jeugdvriend optrad als duo Jan en Henk. “Daarbij vonden we het heerlijk om mensen een beetje te plagen. We kwamen op communistische feestjes met een satire op De Internationale, of we kwamen bij een bijeenkomst van feministen met een liedje dat begon met Ik wil mijn lul laten zweten, In strakke vrouwenreten. Wij hadden de grootste lol, al vielen de liedjes bij een groot deel van het publiek minder goed”, grijnst Westbroek. “Het waren de jaren van Bram Vermeulen en Freek de Jonge, dus harde grapjes waren in.”

“Nu zouden veel van die teksten niet meer kunnen. Popmuziek, zeker Nederlandstalige, mag tegenwoordig namelijk nergens meer over gaan. Er zou namelijk wel eens iemand kunnen zijn die het er niet mee eens is of die er aanstoot aan neemt, en dat mag kennelijk niet. Nederwiet of Je loopt je lul achterna van Doe Maar zou nu niet meer mogen op de radio. Een liedje over de dood kan misschien nog net, een liedje over zelfmoord weer niet. In Vandaag van Het Goede Doel heb ik ‘Doe ik het of niet, snij ik mijn polsen door’ van mijn platenmaatschappij moeten veranderen in ‘Doe ik het of niet, ga ik er nog mee door’. Terwijl al mijn collega-dj’s van toen de oorspronkelijke versie geweldig vonden.”

Op zijn gedwongen vertrek als dj bij 3FM kijkt hij dan ook met enige opluchting terug. “Ik heb het altijd erg leuk gevonden, maar het laatste jaar was een hel. Ik mocht niets meer, ik had zelfs een contract waarin stond dat ik alle liedjes die ik draaide leuk moést vinden. Gelukkig was ik taalvaardig genoeg om ergens heel positief over te praten en daarbij volstrekt duidelijk te maken dat ik dat niet meende. Maar luister maar eens naar de popradio van tegenwoordig; de dj’s praten over van alles en nog wat behalve over de plaatjes die ze draaien. Daar vinden ze namelijk geen fuck aan. En je kunt wel eens een keertje doen alsof je iets leuk vindt, maar niet bij élke plaat. Ik had er in ieder geval helemaal geen lol meer in, en arbeidsvreugde is toch 90% van je werk.”

Bron: Spits, vrijdag 9 april 2004