Column: Er zit muziek in Franse kastelen

Op de hele wereld wordt reclame gemaakt voor Nescafe. Op de hele wereld hoor je daar hetzelfde deuntje bij. Dat is geschreven door Ilja Gort. Een reuze aardige man en een hele goeie liedjesbakker die in Maartensdijk woont. Dankzij het geld dat hij steeds opnieuw krijgt als dat oploskoffiedeuntje ergens is te horen, verblijft Ilja tegenwoordig ook vier maanden per jaar op zijn eigen kasteel in Frankrijk. In het boekje “ Leven als Gort in Frankrijk” staan behalve vermakelijk verhalen over zijn avonturen in dat land ook een paar foto’s van zijn kasteel. Nou schijnen in Frankrijk die dingen een stuk goedkoper te zijn dan bij ons, maar u mag van mij aannemen dat Ilja van de opbrengst van die 10 seconden durende koffiesong in plaats van dat kasteel ook een redelijk onderhouden Ferrari had kunnen aanschaffen.

Na de punt aan het eind van de vorige zin ben ik even gestopt met schrijven. Mijn dochter van veertien deed er een halve minuut over om het verhaaltje tot aan die punt te lezen. In die halve minuut verdiende Paul McCartney iets meer dan 200 Euro omdat er ergens op aarde liedjes van zijn hand op de radio gedraaid werd. Of dat nou ‘ With a little help from my friends’ in de uitvoering van Joe Cocker was, of de meest gedraaide plaat ter wereld -‘Yesterday’ van de Beatles. Dat nummer wordt elke minuut ergens ter wereld op minstens 1 radiostation gedraaid. Paul McCartney is een van de weinige liedjesschrijvers die slapend rijk wordt: het gaat namelijk dag en nacht door , die 200 euro per halve minuut. Paul bezit trouwens ook een kasteel.

Of je nou een popdeuntje schrijft, een opera of een reclamedreutel, in alle beschaafde landen op de wereld houdt een organisatie ter plekke zo goed mogelijk in de gaten wanneer welk muziekje te horen was. En tegen een vergoeding waar muziek in zit zorgen die muzikale waakhonden er voor dat het geld terecht komt bij de componisten. Niet alleen radio –en televisiestations moeten betalen voor het laten horen van liedjes, maar elke lingeriewinkel waar de radio aanstaat wordt ook een beetje uitgekleed. Net als het restaurant dat je tijdens de biefstuk laat genieten van een mooie plaat van Marco Borsato over doodgaan. Zelfs bezitters van krakende liften die je tijdens de op en neergang van zo’n ding proberen te kalmeren met speciale liftuitvoeringen van onsterfelijke melodieën ontlopen de dans niet. Voor het gebruik van muziek wordt dus van alle kanten veel geld ingezameld. Het grootste deel daarvan gaat naar een vrij beperkt aantal mensen: de meeste muziekschrijvers op deze wereld zijn namelijk beduidend minder succesvol dan Paul McCartney en Ilja Gort. In de regel ook een stuk minder goed trouwens maar ze kunnen natuurlijk ook net iets meer pech hebben gehad, daar wil ik verder van af zijn.

Om nu dicht bij huis te blijven: er zijn tienduizenden Nederlanders die liedjes, filmmuziek , opera’s of reclamemuziek schrijven. Niet meer dan een paar honderd daarvan houden er een modaal inkomen aan over en niet meer dan een handvol bedenkt mooie melodietjes met landhuis- of kasteelgevolgen. Er wordt in Nederland niet alleen meer koemelk gemolken dan we kunnen opdrinken, er wordt ook veel meer muziek geschreven dan naar geluisterd kan worden. Behalve met een melkplas en niet te vergeten een mestoverschot, zitten we dus eigenlijk ook nog met een muziekberg. Niemand heeft het er ooit over want het is een onzichtbare berg dus behalve de schrijvers van al die ongehoorde muziek heeft niemand er verder last van. Alle schrijvers van muziek die juist wel gehoord mag worden, krijgen binnenkort misschien last met de Tweede Kamer. Die kamer denkt namelijk na over een voorstel om toe te staan dat componisten vrijwillig afstand doen van hun recht op een vergoeding als hun muziek gebruikt wordt op radio – en televisie. Of als ringtone op een mobiele telefoon om nog maar eens iets te noemen. U snapt natuurlijk gelijk dat geen muziekschrijver in ons land zo gek is om vrijwillig afstand te doen van zijn grootste bron van inkomen. U snapt tegelijk ook dat als Nescafe ooit toe is aan een nieuw herkenningsdeuntje, die opdracht 100 % zeker gegund gaat worden aan een componist die er vrijwillig mee akkoord gaat dat hij voor een achterwandje van een garagebox in een mindere wijk aan de slag zal moeten. En de herkenningsmelodieën van de Nederlandse TV soaps zullen nog goedkoper gaan klinken dan ze nu al doen. Om ook maar eens iets te noemen waar uw oren problemen mee zouden kunnen krijgen. Want goeie componisten, laat staan de topjongens krijg je niet voor een fooi. Dat wil zeggen, nog niet.

Reageer hierop