Henk Westbroek deelt acht uit (Weekkrant De Brug Utrecht)

VLEUTEN/LEIDSCHE RIJN – Henk Westbroek… Wie kent ‘m niet? De zanger, schrijver, presentator en tegenwoordig ook cabaretier kwam deze week zijn licht werpen op Leidsche Rijn.

Met zijn bekende warme, melodieuze stem met de ietwat cynische ondertoon geeft hij zijn visie op de parkeerproblemen, de vrije kavels, bouwvergunningen, bobo’s, de wijkraad, Utrechts beleid en De Belle van Zuylentoren. De Brug wandelt met Henk Westbroek door Leidsche Rijn.

Mooi en lelijk
Wat ik leuk vind aan Leidsche Rijn is de gevarieerde bouw. Als je allemaal hetzelfde bouwt, zoals in Overvecht is gebeurd is alles even leuk of even lelijk. Kijk een huis heeft twee kanten, de binnenkant moet voor de bewoners prettig zijn. De buitenkant is voor iedereen, ook voor de passanten. En veelal vind ik de huizen hier mooi en soms minder mooi, dat is een beetje een kwestie van smaak. Maar al die huizen zijn bewoond, dus ik ga ervan uit dat veel mensen precies iets anders denken dan ik. Die denken: “Nou, dit vind ík nu mooi! Henk niet, maar ík dus wél. Henk hoeft er ook niet te wonen, dan ga ík er toch lekker wonen!’ Daar hou ik wel van. We hoeven niet allemaal hetzelfde te denken, we hoeven niet allemaal hetzelfde te zijn. Je moet niet mopperen over dingen waar niks over te mopperen valt… Ik vind deze hele wijk niet mopperwaardig, ik vind ’t wel mooi! Wat ik hier bijzónder aangenaam vind is dat het vrij ruim van opzet is. Er is overal tóch wat groen, al is het hier en daar natuurlijk nog wat schamel. Maar je kunt een eik nou eenmaal niet dwingen om in een jaar volwassen te zijn. Dus je moét daar een beetje doorheen kijken. Over een jaar of tien, vijftien, als de bomen hier tot aan de hemel reiken, dan denk ik dat het werkelijk een uitstekende wijk is, die ook gewoon mooi is om doorheen te lopen.”

Dus ik behoor niet tot de mensen die vanuit een wat arrogante positie zoals de meeste smaakmakers beginnen te zeuren over “Bah, zo’n wijk, alles bij mekaar…” nee, ik ben heel blij dat Leidsche Rijn en de nieuwbouw rond Vleuten-De Meern gebouwd is en wordt, dat de mogelijkheid geschapen heeft voor heel veel mensen die een huis zochten, om een nieuwe woning die fatsoenlijk gebouwd is, te kopen voor een prijs die weliswaar nóg iets te hoog is, maar die niet zo extréém duur zijn. En als je niét gebouwd had hadden de huizenprijzen nóg hoger geweest.

Oeps, vergeten
“Planningstechnisch was het bij aanvang natuurlijk een complete ramp. Dat hebben we nog te danken aan toenmalig wethouder Rijckenberg van Groen Links. Zij kwam op het idee dat er maar 1,2 parkeerplaats per woning mocht zijn in Leidsche Rijn maar vergat tegelijkertijd om het openbaar vervoer te regelen. Ja, natúúrlijk krijg je dan veel wildparkeerders! Ook vergat ze de infrastructuur aan te leggen, dus scholen, winkels, medische centra… Die moesten allemaal nog gepland worden toen de huizen al bewoond waren. Ik moet zeggen, ik ben geen lid meer van enige politieke partij, maar al die stront is redelijk opgeruimd door Walther Lenting van Leefbaar Utrecht, die vier jaar lang niks anders gedaan heeft dan puin ruimen.”

Wonen in een donut
“Ik zou hier zelf ook wel willen wonen. Ik heb op een vrije kavel willen inschrijven, die lag in Vleuterweide. Ik wilde graag zelf m’n eigen woning ontwerpen. Ik dacht dat is leuk, een vrije kavel en je mag vrij bouwen. Maar er bleek te zijn voorgeschreven hoe hoog je mocht bouwen, hoe groot de ruiten moesten zijn, welk type dakpannen je mocht gebruiken, dat het een schuin dak moest zijn en in welke graad dat moest lopen, …kortom, je kon nog maar één ding doen, namelijk een woning laten bouwen zoals een kind die tekent. Een vierkantje met deur, twee kleine raampjes en een puntdak erop. Nou, daar bedank ik voor. Ik had zo graag een ronde woning willen bouwen, in een donut-vorm. En dan in het midden zo’n mooie binnentuin. Naar buiten heb je dan een heel mooi uitzicht, en naar binnen krijg je iets beschuts. Dat zou heel mooi geworden zijn. Maar dat mocht allemaal niet. En dat vind ik heel tragisch.

Ik maak dan ook graag meteen van de gelegenheid gebruik om wederom te pleiten voor radicale opheffing van de welstandscommissie. Dat zijn namelijk allemaal derderangs-architecten. Want échte architecten gaan niet in een commissie zitten, die ontwerpen mooie huizen. Je krijgt altijd een B-garnituur. Ik heb er zelf wel eens mee te maken gehad, met zo’n welstandscommissie, voor de verbouwing van de voorkant van mijn café Stairway to Heaven. We wilden de gevel weer in oude 1880-vorm restaureren. Hiervoor had ik een zeer beroemde Utrechte architect ingehuurd. Die man was vaak in de prijzen gevallen. Kwamen we bij een paar architecten van de welstandscommissie. De één had een parkeergarage ontworpen en de ander had méé mogen werken aan een fabriek… en dié begonnen die beroemde architect de maat te nemen! En toen dacht ik ineens terug aan de mooie woorden van mijn favoriete Nederlandse schrijver Willem Frederik Hermans die zei: “In Nederland is het toch wel zo dat de krullenjongen de timmerman de maat neemt.” Dan zitten ze daar zoveel mogelijk obstakels op te werpen. Iemand die wat wil bouwen wordt weer op kosten gejaagd, die moet weer terugkomen, dan gaan ze er wéér eens met hun groot dimlicht overheen. Zíj krijgen gewoon per uur betaald, en vét per uur betaald, want geloof me, elke adviescommissie in Nederland, dat zijn allemaal jongens die weten wat uurprijzen zijn, en het dient allemaal tot niks. Niemand gaat iets bouwen met idee: “Ik ga het zó lelijk doen dat mijn pand onverkoopbaar wordt.” Een welstandscommissie dient nérgens toe. Wat wél heel nuttig is, is natuurlijk dat de overheid controleert op veiligheid. Want het is toch wel prettig voor de mensen dat als je ’s nachts in je bed ligt, je het plafond niet ongevraagd als extra deken op je neus krijgt.

Maar voor de rest… over schoonheid… wat mensen dan altijd zeggen is: ‘Als we die commissies niet hebben..dan krijgen we de ‘verrommeling’ van de samenleving!’ Mooi woord hè. ‘Dan wordt het hier net zoals in België of Italië’. Nou ís Brugge inderdaad een stúk rommeliger dan Utrecht. Maar door mensen die over ‘architecturale schoonheid’ beslissen worden plaatsen als Florence en Luca en Brugge neergezet als zijnde derderangssteden. Dan denk ik: ‘Ben je compléét van god los?’ Wij gaan erheen omdat het zo verschrikkelijk móói is. En wat mooi is in een stad, in Utrecht ook, dat zijn de stukken waarbij elk huis individueel is. Waar het ene huis wat groter is dan de ander, of een andere gevel heeft, veel variatie. Dát zijn de dingen die eeuwigheidswaarde hebben. Zo nu en dan heb je wel ’s hele mooie huizenblokken die echt zó mooi ontworpen zijn dat je er alleen maar hard voor kunt applaudisseren. Die vind je bijvoorbeeld in Amsterdam in de Berlagebuurt, op de Weerdsingel in Utrecht-stad, waar ze prachtige flats hebben neergezet. Dat is prachtig, echt wonderschoon. Maar in de regel is een beetje eigenheid juist iets dat een straat doet opfleuren.

In Nederland zijn wij te lang gedomineerd geweest door die malloten die dik betaald hier met z’n allen zaten te verkondigen dat we erg moesten lijken op Oost-Duitsland. Met als gevolg dat er in Overvecht flats werden gebouwd die állemaal op elkaar leken. En dat vind ik jammer. Want Overvecht is godzijdank dankzij de ruimtelijke opzet een hele groene wijk geworden, maar ’t had leuker geweest als er meer variatie in de bouw was geweest. Ik heb zelf drie familieleden in drie verschillende straten in Overvecht wonen en die wonen alledrie in hetzélfde huis! Gek he, het heet heel anders, ’t is een andere straat, maar ze wonen preciés hetzelfde. Zo eenvormig.. en dat is sáái! Ik bedoel, mensen hebben ook wel eens de neiging om niet elke dag dezelfde kleren aan te trekken. Of niet altíjd hetzelfde te eten. Een vorm van variatie is best leuk! Ik denk dat dit terloops ook het vreemdgaan verklaart, maar dat is weer een ander verhaal.

De bedilzucht die wij hier in Nederland hebben.. als je rijk bent mag je álles. En als je minder rijk bent is er een overmaat van regels voor je, om elke vorm van eigenheid te onderdrukken. En dat vind ik jammer.”

Een kroeg, een haringkraam en een glimlach voor je buurvrouw
“Wat hier nog wel ontbreekt zijn hier en daar wat café’tjes, restaurantjes, een bloemenstalletje en een haringkraampje op de hoek. Allemaal van die dingen die léven in de brouwerij brengen. Als dat er allemaal komt dan denk ik dat je een hele prettige woonomgeving krijgt. Van mij krijgt Leidsche Rijn wel een 8. Voor de rest zijn het de mensen die het moeten doen. Als mensen zich onaardig tegenover elkaar gedragen kun je het nóg zo mooi, leuk en gezellig proberen te maken, maar dan wordt een wijk niks. En ik heb de indruk dat de meeste mensen hier toch wel met tevredenheid wonen. En als je tevreden woont, dan ben je vanzelf ook wat aardiger voor je buren en zijn je buren wat aardiger voor jóu. Als je in een wijk woont en je hebt de spontane behoefte om je buurvrouw glimlachend toe te lachen en ‘goedemorgen’ te zeggen dan denk ik dat je goed zit. En de meeste mensen zijn ontzéttend aardig voor elkaar. We moeten elkaar niet gek maken in Nederland. Er zijn nog altijd véél meer mensen heel vriendelijk voor elkaar dan niét. Dat is alleen niet interessant genoeg voor de meeste media.”

Wijkraden
Ik heb de wijkraden zelf bedacht. Het idee is simpel: je geeft mensen een partij geld en je zegt tegen betrokken buurtbewoners: “Joh, ga ’t even búiten de politiek om bekijken”. Partijprogramma’s zijn gemaakt –om Giscard d’Estaing te citeren- om verkiezingen te winnen. Daarna worden ze in de prullenbak gegooid, ze worden nóóit uitgevoerd. Dus het idee is het volgende. Betrokken buurtbewoners als vergadering om de pomp heen, als we die nou ’s een budget geven. Je mag over drie dingen beslissen: Over het groen, over het parkeren en over de veiligheid. Ga maar ’s met z’n allen praten wat er op die drie dingen moet gebeuren. Je mag die zak geld zélf uitgeven in je wijk.

Wat hebben de ambtenaren nou gedaan, en dat is compleet schandelijk, die hebben de wijkraden, waar allemaal liéve mensen in zaten, overspoéld met rapporten. Dat is nooit de bedoeling geweest want dan gaat een groot deel van het budget dááraan op en aan adviezen die gelijk de prullenbak in gaan. Neem nou drugsoverlast. Dat kun je niet per wijk(raad) regelen. Dat moet je als stad als geheel doen, een beetje spreiden, want geen enkele wijkraad wil dat soort zaken in zijn eigen wijk hebben. En als ze dat allemaal zeggen kun je weinig anders dan de adviezen naast je neerleggen. Want je zult die hulpvoorzieningen tóch moeten spreiden.

En nog een tweede struikelblok bij de wijkraden, met name Groen Links en D66 zagen er een mooie gelegenheid in om verkapt politicusje te gaan spelen in de wijkraad. Dat is de bedoeling niet.

Dat mocht vanaf dag 1 al niet, juist met betrokken burgers die bijeenkomsten organiseren in hun wijk. Zo ambtenaarvrij mogelijk houden. Er was uitdrúkkelijk afgesproken dat we het niet zouden politiseren. Maar nee hoor, er waren er toch die een politieke carrière zagen, dan ging je even warmlopen in de Wijkraad, kon je daarna de gemeenteraad in en met een beetje mazzel kwam de carrièretrein naar Den Haag voorbij. En dat is heel vervelend dat moet je niet doen weet je. Nou is dat dus formeel verboden. Maar als je nou afspreekt dat je dat niet doet, dan hóu je je daar toch aan? Maar die politieke partijen die zijn zo onbetrouwbaar als de pest, dus die doen het tóch.

Ze zitten daar als spionnen in die wijkraden om de belangen van D66 te vertegenwoordigen.

Ik ben zelf compleet a-politiek geworden. Ik word van de week gebeld door een journalist van RTV Utrecht. Die wil een gesprek met mij over de wijkraden. Die had van de Wijkraad Oost de opdracht gekregen om de geschiedenis van de Wijkraad Oost te gaan schrijven. Ik zeg, je krijgt dat interview niet. Die Wijkraad bestaat goddomme vier jaar die willen hun eigen geschiedenis laten schrijven, en dat wordt betaald uit het budget dat de bedoeling had om groen, veiligheid, leefbaarheid en parkeren te regelen. Ik zeg, dat geld is niet gegeven om je eigen geschiédschrijving te gaan maken. Maar nee hoor, dan zitten daar een paar van die jongens en die vinden zichzelf héél belangrijk en die willen dan nu… daar zakt m’n broek van af.

De gemeente moet de uitgaven controleren, dat die zak geld goed besteedt wordt. Dat niet de wijkraad leuk een studiereis naar Amerika gaat maken van dat geld. Die controle gebeurt dus niet goed, anders kan zo’n opdracht er nooit uit. Dat vind ik érg jammer. De gemeente faalt dus in haar financiële toezicht en sneeuwt tegelijkertijd die wijkraden onder met rapporten voor adviezen… dat ontmóedigt mensen ontzettend. Gelukkig schijnt dat op het moment wel wat minder te worden, hoor.

Door alle partijen is mijn idee voor de wijkraden toentertijd afgewezen. Het zou niet democratisch zijn. Velen wilden deelraden zoals in Amsterdam en Rotterdam. Maar dan krijg je wijkkoninkjes en wethoudertjes met allemaal een giga-salaris. Ik heb die wijkraden bedacht om het geld niet in die ambtenarij te gooien maar juist aan de búrgers te besteden. Maar dat ontneemt ambitieuze politieke partijen de mogelijkheid om mooie betaalde functies voor hun leden te vinden.

Dus iedereen was ertégen. Inmiddels heeft iedereen dat wijkradenidee omarmt. En het is toch wel leuk om uiteindelijk je gelijk te halen. Want iedereen ziet nu hoe het in Amsterdam en Rotterdam gaat. En daar ben ik wel blij mee. Broos Schnetz en ik hebben ook de Culturele Zondagen bedacht. Eerst vond iedereen ’t een slecht idee en nou lopen ze ermee weg.

Ik wil niet in een politiek functioneren waar het de bedoeling is dat je met lijfwachten rondloopt. Ik heb ook niet zoveel op met politici. Het zijn toch met name gelukszoekers. Ik zou drie of vier mensen kunnen noemen waar ik erg veel bewondering voor heb, zoals wijlen meneer Ornstein van de VVD. Door de bank genomen lijken het toch gelukszoekers te zijn die hopen er een mooi baantje aan over te houden. En het gehalte gelukszoekers is verreweg het hoogst in de PvdA en Groen Links. Ik heb altijd enorm veel respect gehad voor SP’ers. Niet dat ik het altijd met ze eens was, maar het zijn mensen die het niét doen voor hun eigen carrière. Als mensen het doen uit liefde voor de samenleving kan ik het heel goed hebben als ze compleet anders denken dan ik.

Een zekere vorm van verbitterdheid heb ik wel een béétje, want je wordt er een beetje ironisch van. Je ziet elke keer weer dezelfde kunstjes geflikt worden, je ziet elke keer weer het geld over de balk gesmeten worden, het zijn altijd de bobo’s die het goed voor zichzélf doen.

Daarop inhakend, over onze burgermeester, ik vind dat iemand die bij een verkiezing niet gekozen wordt, geen publieke functies uit moet willen oefenen. De regel was namelijk dat de verkiezingen óngeldig zouden zijn als iemand minder dan 30% van de stemmen zou hebben. Hij had drié procent van de stemmen. Bij minder dan 30% zou er een andere benoeming plaatsvinden. Er kwamen onvoldoende mensen naar het stemlokaal dus de stemming was ongeldig. Deze ongeldige stemming heeft hij geaccepteerd als geldig. Ik vind het schandelijk dat je meedoet aan een verkiezing die volgens een bepaalde regel verloopt en die wordt niet gehaald om dan te zeggen: “Dan doen we het toch met minder.” Das toch krankzinnig? En niet een beetje niet gehaald werd, maar radicáál niet gehaald werd. Drié procent! En dan ben je ‘winnaar’! Als het zo is in Nederland dat regels nergens meer toe dienen kun je ze net zo goed gelijk afschaffen. Het zou fatsoenlijker zijn om te zeggen: “De bevolking heeft massaal niet op mij gestemd. Ik trek me terug. Dan zou alsnóg de regering kunnen besluiten om alles ongedaan te maken en mij te benoemen maar ik trek me terug want ik heb de handen niet op elkaar gekregen.” Maar het interesseert dat soort baantjesjagers geen flikker. ’t Enige dat ze interesseert is de auto en dat ze op veel feestjes mogen zijn.”

Maar neem nou bijvoorbeeld die pedo in Overvecht, hij heeft er tóch maar voor gezorgd dat die man niet terug mocht keren… Dat is toch goed?
Maar moet ik nou gaan juichen voor iemand die tien jaar in de kamer heeft gezeten en… je denkt toch niet dat de pedo in Overvecht de eerste pedo was die uit de gevangenis kwam en weer terug mocht komen? Dat probleem speelt al tientallen jaren. Hij is potdomme réchter geweest. Toen hij in de tweede kamer zat en er wat aan had kunnen doen heeft hij niets gedaan. En nou zegt-ie, weet je wat, ‘t is toch wel erg onhandig dat de pedo die wordt losgelaten weer naast z’n slachtoffertje gaat wonen.

Verder vind ik het de normáálste zaak van de wereld dat iemand die kinderen misbruikt heeft daarna niet terug mag komen om weer naast z’n slachtoffertje te gaan wonen. Ik moet nu gaan klappen om iemand die dat ook vindt? Hou toch op. Dan moet ik ook gaan klappen voor mensen die de gewoonte hebben om een toevallige passant niét in elkaar te trappen. Trouwens, meneer Wolfsen heeft dat niet besloten, de Bo-Ex heeft dat besloten. Hij was het ermee eens. Ja, wie niet? Ik heb ‘m nou vier keer horen praten en het ging vier keer over ‘De Vrede van Utrecht’. En ik heb al vijf folders gehad over de feestjes die daarover gehouden zijn. Van over de hele wereld mogen er bobo’s komen, maar de ‘gewone mensen’ niet… Heb jij d’r wat van gemerkt? Nee, dat dacht ik al. Als je toch een béétje fatsoen hebt nodig je wat schrijvers en musici uit om een mooie musical te maken en dan geef je een gratis voorstelling voor de hele bevolking in Vredenburg. Als je de vrede wilt vieren moet je dat met iederéén doen en niet met weer wat bobo’s die komen voor een zoveelste buffet, een klassiek concert en weer een gratis overnachting.

En laten we heel eerlijk zijn. Als je nou voor het vierde jaar op rij gekozen wordt tot onveiligste stad van Nederland en dan heb ik ’t over dat onderzoek dat van de week uitkwam. Wat zeggen mensen bij wie een boodschap niet bevalt? ‘Ah, het onderzoek klopt niet, is niet goed uitgevoerd. Hartstikke veilige stad hier.’ Kom nou, ga niet zitten jokken. Je weet zelf ook beter. Nee, ze gaan keihard zitten jokken want het past niet zo in het fijne beeld dat ze van zichzelf hebben. Als je nou een handige jongen bent, dan zeg je: “We hebben nu drie keer op rij de wisselbeker. Ik zet ‘m bij mij op ’t bureau neer en dan wil ik dat die volgend jaar bij iemand anders op het bureau staat.” En dan ga je beleid bedenken. Maar nee, ze gaan gewoon zeggen dat het niet waar is. Klaar, probleem opgelost. Het is gewoon niet waar dus we hoeven er ook niks aan te doen. Hartstikke veilige stad. Samenscholingsverboden zijn ook overbodig want het is toch een veilige stad? Ik word er ook erg mee geplaagd door mensen die bij mij op bezoek gaan komen en van tevoren vragen: “Moet ik een kogelvrij vest aantrekken?” Dan zeg ik maar: “Ja doe maar.” Want wat moet ik anders zeggen?”

Ik ben een ouwerwetse socialist gecombineerd met een moderne democraat die vindt dat je macht moet kiézen zodat je ’t ook weer wég kan sturen. Wat dat betreft ben ik heel erg D66 die alleen haar eigen principes nooit serieus genomen heeft. Want zelfs Thom de Graaf, de man die struikelde over de gekozen burgemeester, liet zich later keurig netjes benoemen tot burgemeester.

Om op Leidsche Rijn terug te komen, hoe denk jij over De Belle van Zuylen?
“Ah, die wordt nooit gebouwd, dat gaat niet door joh. Dat ding moet een miljard kosten. In deze barre tijden! En als-ie mooi is vind ik ‘m prachtig en als-ie niet mooi is vind ik het helemaal niks. Het zal mij echt een worst wezen. Kijk één toren is een toren, als je er nou een stel bij elkaar zet, zoals in de skyline van New York, dan heb je iets van allure. Dat is wel mooi. Maar één zo’n ding is een beetje een vlag op een modderschuit. Maar hij komt er toch nooit, hij komt er écht niet.”

Welke vraag wordt jou nou nooit gesteld?
“Er heeft nog nooit iemand aan mij gevraagd of ik graag in Nederland woon. Ik heb natuurlijk liedjes over België en emigreren.. maar ik ken geen leuker land dan Nederland. Wat er ook allemaal fout is in dit land en ik kan echt stápels opnoemen. Maar het is altijd iets minder fout dan in de rest van de wereld. En ik ben bijna overal geweest. Je moet er toch niet aan dénken dat je in het Oostblok woont, of in China en je je dood mag werken. Of in Amerika en je pas zorg krijgt als je eerst contant af kunt rekenen… Ik heb alle geluk van de wereld dat ik hier geboren ben!”

Het Goede Doel, de band van Henk Westbroek en Henk Temming, maakt een doorstart en speelt momenteel in theaters door het hele land. Het programma van de tour kunt u vinden op www.hetgoededoel.be. Op 11 april 2009 vindt deze tour zijn hoogtepunt in Ahoy Rotterdam met een drie uur durende spectaculaire show van Het Goede Doel en Vrienden met oude en nieuwe muziek. Kaarten zijn verkrijgbaar via www.ticketpoint.nl. De nieuwste CD “Gekkenwerk” is alvast gratis te downloaden via www.IT-Staffing.nl. Henk Westbroek speelt ook met solovoorstellingen door het land. Informatie hierover kunt u vinden op www.henkwestbroek.nl.

Bron: Weekkrant.nl / De Brug Utrecht

Reageer hierop