Column: Globalisering begon in 1493

Al op de avond van Tweede Pinksterdag, maar ook de hele dag erna, werd in alle nieuwsrubrieken op de radio jubelend vermeld dat zowel Pony Park Slagharen als De Efteling een topweekend gedraaid hadden. Hoe het Dierenpark Amersfoort, Madurodam en alle Nederlandse ijssalons die Roma heten in datzelfde zonnige Pinksterweekend vergaan was, bleek het vermelden niet waard. Jammer, want door deze opvallende onvolledigheid promoveerde dit economische nieuwsfeitje tot een voorbeeldig voorbeeld van selectieve informatie.

Dat viel me op omdat ik zelf in het Pinksterweekend een boek las dat juist een overdaad aan informatie bevat. Het heet 1493 en is geschreven door iemand die kraakhelder schrijven kan, Charles Mann. Hij toont haarfijn en met een groot oog voor detail aan dat de ecologische en economische globalisering in 1493 begon als gevolg van Columbus’ ontdekking van Amerika een jaar eerder. Als resultaat van diè keer dat Amerika ontdekt werd, kwam de in Europa niet voorkomende aardappel, maar ook de tomaat en de maïskolf bij ons terecht. Een hectare aardappels, om selectief verder te gaan, bleek vier keer meer mensen te voeden dan een hectare Europese tarwe. Met gevolg dat in Europa de hongersnood verminderde en de bevolkingsgroei toenam.

Columbus en zijn navolgers exporteerden op hun beurt – zonder daar enig besef van te hebben – Cholera, Tyfus en een palet aan andere ziekten waar de bevolking van Amerika nauwelijks weerstand tegen had. Met als gevolg dat binnen 100 jaar ruim de helft van de mensen in Noord- en Zuid-Amerika morsdood waren. Omdat er in Amerika bergen met zilver te delven waren, kwam er bij ons ineens meer dan voldoende geld beschikbaar om schepen te bouwen waarmee slaven uit Afrika naar Amerika gebracht konden worden. Om daar in de zilvermijnen de plaats van de verzwakte of overleden lokale slaven in te nemen.

Toen ik dit prachtige boek uit had besefte ik dat zij die moeite hebben met de globalisering – en ik hoor daar ook bij – ruim 500 jaar achter de feiten aanlopen en in wezen met hun hoofd in een sprookjeswereld leven. Zoals de Efteling dat is. En niet te vergeten; Pony Park Slagharen!

Bron: De Nieuwe Utrechter

Reageer hierop