Click here to view the embedded video.

‘De hitlijsten zijn onbetrouwbaar’, onthult zanger en radio-dj Henk Westbroek tegenover deze krant. Ook de grootste maker van hitlijsten GfK en platenmaatschappij Universal erkennen dat manipulatie plaatsvindt.

Westbroek zegt dat sommige Nederlandse artiesten gebruikmaken van een ‘team’ – in de Hilversumse studio’s ‘de hitmakers’ genoemd – dat tegen betaling van zo’n vijfduizend euro zorgt voor een hoge hitnotering. Zij doen dit volgens hem door singles vaak te downloaden en undercoverkopers het land in te sturen om singles op te kopen in winkels. Dit team omzeilt met computertechnologie de downloadcontroles van de hitlijsten, melden insiders. Westbroek: ‘Omdat er steeds minder singles worden gekocht in de winkels, kun je met 500 downloads al in de hitlijsten opduiken. Hoge scores in de hitlijsten zijn goed voor artiesten, omdat zij hogere bedragen kunnen vragen voor schnabbels.’

Laurens van den Oever, divisiemanager Media en Entertainment bij GfK Marketing Services, bevestigt de manipulatie en verdenkt meer bedrijfjes ervan tegen betaling artiesten de lijsten in te helpen. GfK is verantwoordelijk voor de 3FM Mega Top 50, de TMF Superchart en de Single Top 100.

Ook platenmaatschappij Universal Nederland zegt dat de hitparades fraudegevoelig zijn. ‘Ik zie wel eens hitnoteringen waarvan ik denk: dat klópt niet’, meent Wilbert Mutsaers, marketing directeur van Universal. Als GfK manipulatie ontdekt, grijpt de hitlijstmaker meteen in. ‘Soms is er een logische verklaring. Als er een fandag is geweest, verkoopt een artiest heel veel singles. Soms is er sprake van echte manipulatie’, zegt Laurens van den Oever. ‘GfK verwijdert de single dan uit de lijsten of zet deze lager.’

Een terugplaatsing overkwam Gordon vorig jaar al eens met zijn single Hou me nog een keer vast. De samenstellers van de Mega Top 50 gaven als reden dat er sprake was van ongeoorloofde opkooppraktijken. Gordon reageerde toen woedend en liet gisteren bij monde van zijn woordvoerder nogmaals weten niet mee te doen aan manipulatie. ‘De laatste hits van Gordon hebben nooit op nummer één gestaan. In mijn omgeving ken ik geen enkele artiest die hier van op de hoogte is’, beweert deze.

Ook Jeroen van der Boom, de nummer 1-keizer van de lage landen, ontkent fraude. ‘Ik zou het nooit doen, want het is slecht voor mijn reputatie.’ Dan lachend: ‘Geef me het nummer van die hitmakers.’ Van der Boom verbaast zich wel over de schimmige noteringen in de lijsten. ‘In die Top 100 staan soms artiesten die ik niet ken en nooit op de radio hoor.’

Bron: De Pers / Mark Koster & Remco Tomesen

Een mooie stem heeft hij niet, Henk Westbroek, althans niet in zijn hit
‘Zelfs je naam is mooi’: hij klinkt neuzelig, of achter adem, wat de
verstaanbaarheid niet ten goede komt. Het wijsje is evenmin erg bijzonder:
een braaf tuffend arreslee-ritme, met licht wiegende strijkers erachter,
een solerende sopraansax ervoor, een drummer die alleen zijn kwastjes mag
gebruiken en belletjes in de verte. En de tekst heeft op het eerste
gehoor iets gratuits, met de vertrouwde elementen uit het liefdeslied:
‘o schat van mij’ en ‘ga niet weg, ga nooit bij me weg’. Maar samen hebben
ze iets dat op den duur werkt: dan beginnen flarden van de toch wel
bijzondere tekst door te dringen, dan valt de mooie afwisseling tussen
de opgewekte en de slepende delen op, en dan hoor je vanzelf de
afgeknepenheden in de zang ook niet meer. En dat verklaart wellicht waarom
‘Zelfs je naam is mooi’ nu al bijna een half jaar in de hitparade staat.

Het duurde weken voordat ik het begin mee kon zingen, en nog eens weken
voordat ik zag dat zich in dat begin een zuiver voorbeeld van een zogeheten
chiasme bevond: ‘Als jij je kleren aantrekt zonder haast / en haast zonder
er bij na te denken’ Een chiasme, of kruisstelling, is de verbinding van
woordparen die in spiegelbeeld tegenover elkaar staan. Die van Westbroek is
nog eens extra subtiel, omdat ‘haast’ eerst als een zelfstandig naamwoord en
daarna als een bijwoord van graad wordt gebruikt. Deze spiegeling is meteen
een mooie aankondiging van de omkering die er op volgt: het aankleden doet
zich voor als ‘een omgekeerde striptease’. Een verrassend beeld. Blijkbaar
voltrekt het onthaaste en gedachteloze aankleden zich zo tergend langzaam
(‘tease’ betekent ‘plagen’) dat de zanger zich vanzelf een omgekeerde
nachtclubbezoeker gaat voelen.

Die omgekeerde striptease is, zo zingt Westbroek, ‘van een volmaakte
schoonheid’. Dat klinkt als een loos cliché, maar dat lijkt ook de bedoeling
te zijn. In de volgende regels gaat hij de schoonheid van de aankleedster op
geijkte wijze bezingen, in hooggestemde taal en afgesleten beelden. ‘Elke
handbeweging een gedicht / elke buiging als een roos die sluit.’ Het
daaropvolgende ‘O schat van mij’ mag dan ineens wat alledaags klinken, maar
het zal hier wel letterlijk bedoeld zijn. De zich aankledende geliefde staat
daar met al haar rijmende handbewegingen en roossluitingen te stralen als
een schat, als een schatkist vol schitterende parels en juwelen, zoals ook
blijkt uit het vervolg: ‘O hemelshoge ster’ (of ‘sterre’).

Daarna volgt het eerste hoogtepunt van deze reeks schoonheidsbetuigingen:
‘Zelfs jou schaduw kan mij verblinden.’ Dit noemen we een paradox, een
schijnbare tegenspraak. Natuurlijk kan een schaduw niet verblinden, maar het
is de kunst van de dichter om voor de duur van zijn gedicht onmogelijkheden
aannemelijk te maken. Hier gaat het om zo’n schitterend geval van schoonheid
dat zelfs haar schaduw nog licht geeft, tot verblindens toe. We geloven Henk
graag, en we begrijpen dan ook dat hij daarna maar één ding kan zingen,
nu niet in literaire standaardtaal, maar recht uit zijn hart: ‘Dus ga niet
weg / ga nooit bij me weg’, meteen gevolgd door een nieuwe en grappige
paradox: ‘maar als je ooit verdwijnt / laat mij je dan weer vinden.’ Daarin
klinkt al bijna het verzoek aan de geliefde door om, in geval van onverhoopt
verdwijnen, niet moeilijk te doen en sportief mee te werken aan een snelle
opsporing -want het dringt niet tot het hoofd van de verliefde zanger door
dat er ooit gegronde redenen zouden kunnen zijn voor zo’n vlucht.

Het lied is nu aan zijn tweede ronde toe, die eerlijk gezegd weinig nieuws
toevoegt. De zanger gaat door met wat hij al aan het doen was: lofzang op
lofzang, cliché op cliché stapelen. Na de volmaakte schoonheid uit de eerste
ronde volgt hier nog twee keer ‘volmaakt’, één keer ‘puur’ en één keer
‘helder’, één keer ‘geluk’ en één keer ‘schitterend’, één keer zelfs ‘goudst’
en aan het eind opnieuw de verblinding haar felle licht: ‘Zolang ik jou hier
bij me heb / heb ik de volmaakte liefde / drink ik uit een pure waterbron
/ en slaap onder een deken van geluk / jij bent het goudste zonlicht / een
volmaakt helder kristal / zo schitterend dat ‘t licht ervan / me soms dreigt
te verblinden.’ ‘Verblinden’ rijmt daarna op opnieuw op het ‘vinden’ uit het
refrein: ‘Maar ga niet weg / ga nooit bij me weg / en als je ooit verdwijnt
/ laat mij je dan weer vinden.’ In deze verder nergens rijmende tekst moet
het herhaalde verblinden – vinden wel de essentie van het lied uitdrukken.
De liefde maakt blind, en in zijn verblinding blijft de zanger zijn
geliefde overstelpen met liefdesverklaringen. Maar het tegendeel van
zoveel ‘verblinden’ is de grote angst haar ooit kwijt te zullen raken en
haar nooit meer te kunnen ‘vinden’.

De bijna wanhopige lofzang zoekt naar een nieuw hoogtepunt, voorzover dat nog
mogelijk is. Het wordt gevonden in de naam van de geliefde: ‘Zelfs je naam is
mooi’, en in de vergrotende trap daarvan ‘mooier dan die van iedereen’, en
tenslotte in de absurde overtreffende trap, bijna mompelend uitgesproken:
‘mooier dan die van iedereen / die dezelfde naam heeft.’ Alweer een
onmogelijke geestige toevoeging, een beetje in de trant van het begin
van Slauerhoffs ‘De schamelei’: ‘Zeven zonen had moeder: / allen
heetten Peter, / behalve Wanjka die Iwan heette.’ Na dit zoveelste
bewijs van zijn totale verblinding volgt nog een keer het refrein, waarna
de zanger licht neuriënd (‘doe-die-da’) zijn lied besluit.

Bij aankondiging van deze hit op de radio hoorde ik de diskjockeys
al een paar keer vertellen dat Henk Westbroek (zelf ook een diskjockey,
van Radio 3) dit nummer ‘voor zijn vrouw’ zong. En dat zij Julia heette.
Het leek mij een typische incrowdmededeling, niet ter zake doend, want het
wezen van ‘Zelfs je naam is mooi’ leek mij nu juist dat de geliefde naamloos
blijft – zodat het door iedereen gebruikt kan worden als er iemand de liefde
verklaard moet worden.

Maar onlangs, toen ik eens een keer niet meezong, hoorde ik aan het
slot ineens, tussen de strijkers en de belletjes, op de plaats waar ik
Westbroek tot dan toe had horen neuriën, geen ‘doe-die-da’, maar ‘Ju-li-a’,
op zijn Engels uitgesproken. Zachtjes, als het ware alleen voor die ene
bestemd. Een intimiteit, die het lied een stuk minder universeel toepasbaar
maakte, maar die me ook meteen ontroerde. Henk houdt echt van Julia,
zoveel is wel duidelijk, en niet alleen vanwege haar naam, die mooier is dan
die van iedereen, zelfs mooier dan die van iedereen die ook Julia heet.

Uit het NRC van 14 november 1998
(Met dank aan: Jaron van Boheemen)

Voor wie de Nederlandse top-100 niet wekelijks uit zijn hoofd leert: Henk Westbroek is met het nummer ‘Loods me door de stormen heen’ gestegen van 81 naar 66. De top-noteringen van Celine Dion (1) en Madonna (2) zijn nog niet echt in zicht, maar het begin is er. En terecht vindt hij zelf.

‘Ik heb prachtige CD’s gemaakt. Maar die werden op de radio telkens genegeerd. Daarmee zeg ik niks ten nadele van mijn collega’s op Radio 3, want die kunnen het niet helpen. Vandaag de dag is het nu eenmaal zo dat van hogerhand wordt
bepaald wat er wordt gedraaid. Hilversum wordt geregeerd door een uit zendercoordinatoren bestaand muziekgestapo.’

Het feit dat hij zelf aan de radio is verbonden ziet Westbroek eerder als nadeel dan als voordeel. Zijn gewaardeerde collega’s zouden niet de verdenking op zich willen laden dat ze aan vriendjespolitiek doen. Hij toont begrip, maar geeft
toe dat hij zich in het recente verleden menigmaal heeft zitten verbijten. ‘Elk shitnummer dat ik tussendoor voor een andere artiest heb geschreven, deed het beter dan wat ik zelf op de plaat heb gezet.’ (Leest Ruth Jacott ook mee?) Over de muzikale smaak van de meeste deejays valt volgens Westbroek uitstekend te twisten. ‘De meesten weten niet waar ze het over hebben. Ze horen dingen die er niet zijn. De enige uitzondering vormt wat mij betreft Hans Dulfer. Die kan net als ik, niet alleen kaas snijden, maar ook kaas maken. Of dat er toe doet? Ja, want het draagt ertoe bij dat je kwaliteit sneller herkent. Ik ben er bijvoorbeeld best trots op dat ik lange tijd als enige Bueno Vista Social Club draaide. Nu vindt iedereen het prachtig, maar in het begin deed niemand er iets mee.’

Nu hij op 46-jarige leeftijd weer enthousiast voor zalen van 2000 studenten in de microfoon brult, zal het hem niet meevallen als debuterend politicus tegelijkertijd de bevolking van Utrecht te dienen. Toch is Westbroek dat
laatste wel van plan. Gewoon een kwestie van een paar goed betaalde gast- colomns opzeggen.

‘Ik zal financieel wat moeten inleveren, want die gemeenteraad is geen vetpot. Maar dat kan me niet schelen. In plaats van de twee ton die ik tot nog toe per jaar verdien, ga ik straks 170.000 gulden verdienen. Is nog steeds meer dan genoeg om elke dag een biefstukje van te kopen.’

bron: Algemeen Dagblad, Albert Kok, 24 maart 1998

Gijzelaar.
Hoogste notering in de hitparade nummer 28 op 18-8-82.

‘Ik ben een gijzelaar van mijn stemmingen. Als ik een slechte nacht heb gehad -en ik heb een kind, dus er zitten nogal wat slechte tussen- is dat de volgende dag aan mijn programma te merken. Gisteren bijvoorbeeld is op het schoolplein van mijn dochtertje iemand doodgeschoten. Al heeft ze de executie dan niet gezien, dat kind is helemaal overstuur. Er loopt een traumateam rond op school. Kortom, het is nogal wat. Zij slaapt slecht, dus slaap ik slecht. Het is niet goed, ik weet het, maar zoiets hoor je bij mij terug in de uitzending. Vanmiddag hadden mijn grapjes opeens allemaal met de dood te maken. Ik kan mijn stemmingen niet onderdrukken, kan niet zeggen: Henk nu ben je in de lucht, dus even twee uur leuk doen. Mijn stemmingen blijven me achtervolgen, houden me in hun macht. Daar staat tegenover dat ik me met het klimmen der jaren, in tegenstelling tot de massa, steeds minder een gijzelaar voel van het leven. Het is zelfs omgekeerd. Tot mijn 28e leefde ik samen met mijn vriendin van één studiebeurs. Ik voelde me destijds gegijzeld door geldgebrek. Twee jaar terug pas -ik ben was toen al 42-realiseerde ik me dat ik voor het eerst van mijn leven geen gijzelaar meer was van mijn baantjes en het daarbij horende salaris. Ik heb in mijn leven heel veel dingen gedaan die ik helemaal niet leuk vond, schreef liedjes voor mensen die ik niet eens mocht, domweg omdat ik eten en de huur moest betalen.
Dat hoeft allemaal niet meer, ik ben financieel onafhankelijk. Mijn laatste cd, die alweer jaar terug verscheen, heb ik om die reden ook Vrij genoemd. Een hele oubollige titel natuurlijk, maar het verwoordde wel mijn gevoel. Ik hoef niks meer te doen, wat ik niet leuk vind. Als ik morgen geen zin meer heb om radio te maken, stop ik. Het zou alleen betekenen dat ik niet meer naar Amerika op vakantie kan, maar naar de Ardennen. Lijkt me ook leuk. Mijn eisen in het leven zijn niet zo hoog. Ik hoef geen Ferrari voor de deur en meer dan één biefstuk kan ik per dag ook niet op. Mijn enige kostbare hobby is dat ik alleen de duurste whisky’s drink’

Vriendschap (is een illusie).
Hoogste notering in de hitparade nummer 4 op 5-2-83.

‘Ik hecht erg aan vriendschap, koester mijn vrienden. Maar mensen die mij besodemieteren, daar wordt door mij de vriendschap direct mee verbroken en nooit meer goed gemaakt. Je kunt best eens iemand pijn doen of je vergissen.
Dat overkomt mij elke dag, want ik heb nogal een grote bek. Maar als je mensen vertrouwt en daar geheimen mee deelt, moet dat door de andere kant gehonoreerd worden. Dus praat ik met de helft van de journalisten in Nederland niet meer.
Ze staan allemaal op de zwarte lijst, die lui die dingen over me hebben geschreven die niet waar zijn. Ik ben een paar keer opgelicht in mijn leven. Ooit pak ik ze terug, want ik ben uitermate rancuneus. Ik maak geen geintje, dat doe ik echt. Ze komen allemaal aan de beurt. W.F. Hermans zei al: als je een slecht geheugen heb, moet je zorgen voor een goed archief. Dus heb ik geen mapje maar hele ordners vol met informatie over mijn vijanden. Die uit de kluiten gewassen mislukkeling die bij Sport 7 de Tafel van 7 deed bijvoorbeeld schreef allerlei onaangename suggestieve stukken over me ten tijde van Het Goede Doel. Hij mag me best een lul vinden, maar wat hij schreef sloeg nergens op. Van zo iemand licht ik dus de doopceel om te kijken hoe ik die frustraat in de toekomst kan aanpakken. Wie zonder zonder zonde is, werpe de eerste steen; maar ik probeer eerlijk te zijn en licht mensen niet bewust op. We willen toch allemaal normaal behandeld worden? Dat geldt naar mijn smaak ook voor normale omgangsvormen. Maar tegenwoordig ben je al een reactionaire ouwe lul als je niet de hele dag FUCK YOU! roept.

Jazeker, ik koester mijn vijanden. Want voor mijn vrienden hoef ik mijn best niet te doen. Hoewel, dat laatste valt wel mee. Het is niet zo dat iedereen mijn vriend wil zijn om wat ik doe. En al was het wel zo, dan zou ik daar niet over zeuren. Ik heb iets tegen bekende Nederlanders die klagen over hun bekendheid. Eerst doen ze er alles voor -maken liedjes, gaan met hun smoel op tv, laten hun schaamlippen zien in de playboy- en vervolgens lopen ze te zeuren dat ze niet meer over straat kunnen. Stelletje hypocrieten. Bovendien, Nederland is heel beschaafd. Wie je ook bent, je kunt hier gewoon in een café zitten. Hooguit is er eens iemand die een handtekening wil of meldt dat-ie je een grote zak vindt. Dan roep ik: Neem een biertje van me, en dan is dat probleem ook weer opgelost. Ik heb het ook nooit als lastig ervaren als een fraaie jongedame met me op de foto wil. Daar mag ik niet over mekkeren want zo knap ben ik niet, zoals de foto bij dit artikel illustreert.’

Alles geprobeerd.
Hoogste notering in de hitparade nummer 25 op 5-7-86.

‘Ik ben glazenwasser geweest, bibliothecaris, fruitweger, werkloos -2,5 jaar liefst, dat was niks- dus wat baantjes betreft heb ik van alles geprobeerd met als gevolg dat ik m’n talenten misschien wat versnipper. Voorts is er geen merk drank, geen model vrouw of ik heb er aan gezeten. Op heroïne na heb ik elke drug wel een keer getest. Maar wat ik vooral mijn hele leven geprobeerd is mijn verleden te verbergen. Ik zal je een nieuwtje vertellen: Oorspronkelijk heet ik geen Westbroek. Ik ben geadopteerd, maar heb dat altijd zorgvuldig verborgen gehouden uit angst dat roddelbladen als de
Story en Privé zouden gaan speuren naar mijn echte moeder. Mijn natuurlijke moeder is de zuster van de vrouw door wie ik ben opgevoed. Zij was een ontzettend leuk mens, maar genoot op erotisch gebied nogal zeer van het leven. In haar tijd ging dat nog niet zonder ongelukken en één daarvan was ik.

Ik heb dit nooit eerder verteld maar ze is nu overleden, dus de roddelpers kan haar niet meer lastig vallen. Ik heb me voortdurend zorgen gemaakt dat mijn geheim ontdekt zou worden, maar nu hoef ik het niet langer verborgen te houden.
Schrijf het gerust op, maar meld wel dat ik het je discreet heb verteld, dus zonder ermee te koketteren. Ik ben geen Karin Bloemen, die toen incest erg in was, er ook opeens aan had geleden. Als het al waar is, had ze dat in een net
interview in Opzij moeten melden; in plaats van snel de roddelpagina van de Telegraaf te bellen om zo je eigen leed te gelde te maken’

Nooduitgang.
Hoogste notering in de hitparade nummer 25 op 6-6-87.

‘Ik heb héél vaak willen vluchten. Toen we met Het Goede Doel begonnen, waren we alledrie al tegen de 30 en hadden we een mooie toekomst voor ons. Ik ben socioloog, had als wetenschapper een keurige betrekking en opeens ben je dan
beroemd door een liedje. Het was een vervelende ervaring, want ik had geen idee hoe je moest omgaan met faam. Er zijn mensen -de Gordons onder ons- die geen feestje laten schieten en overal met hun snufferd vooraan staan, omdat ze dan op een personeelsavond weer 50 piek meer kunnen vragen. Ik dacht: dat hoort zeker. Dus hobbel je maar mee
naar de galapremières, je verschijnt op de verjaardag van André van Duin en je wordt vervolgens opgebeld met de vraag wat jij nou vindt van het probleem van oorlog en vrede. Dat allemaal omdat je toevallig een leuk liedje hebt gemaakt.
Ik moest opeens ook alle collega’s leuk vinden, maar ook weer niet tè want dan ben je weer een slijmerd. In elke kroeg wilden vijf vrouwen met me naar bed, niet om wie ik was maar omdat ze de volgende dag tegen vriendinnen wilden
zeggen: je raadt nooit wie ik gisteren heb gepijpt. Voor je het weet laat je je leven leiden door wat de buitenwereld van je verwacht. En geloof me: dat maakt intens ongelukkig. Ik begon al snel vluchtgedrag te vertonen, was voortdurend op zoek naar de nooduitgang. Ik werd onbehoorlijk tegen mensen, lomp zonder dat daar enige aanleiding voor was. Zelfs mijn vriendin vond me een etterbak. Toen ben ik gekapt. Naar societyfeestjes ga ik niet meer, interviews geef ik alleen nog aan fatsoenlijke media. Sindsdien ben ik weer een aardiger mens. Het leven na die toptijd is vele malen leuker.’

België.
Hoogste notering in de hitparade nummer 4 op 11-12-82.

‘De tekst van dit liedje kwam er op neer dat elk land ter wereld klote is om in te leven, behalve België omdat daar nooit iets gebeurt. Tsja, dat is 15 jaar later niet echt overeind te houden met de Dutroux-affaire. Ik ben een principieel tegenstander van de doodstraf en lange gevangenisstraffen, omdat ik meen dat iedereen de kans moet krijgen zijn leven te beteren. Maar had hij aan mijn dochter gezeten, dan had ik toch 220 volt op zijn kloten gezet. Dat zal wel een half fascistoïde gedachte van me zijn, maar dat moet dan maar. We hebben het hier over onmenselijke mensen en het is de vraag of je die met menselijke maten moet meten. Ik vind het totaal iets anders dan wanneer je in een vlaag van woede of uit blinde jaloezie iemand vermoord. Het gaat in de zaak Dutroux om tuig van de richel.

België, tsja.. we kunnen er beter over ophouden. Aan de andere kant: ik drink nog steeds met veel plezier een goeie bak Belgisch bier.’

bron: Algemeen Dagblad, Raymond Salomon, 27 januari 1997